'MVO is een cruciale voorwaarde om te overleven'

'MVO is een cruciale voorwaarde om te overleven'


Rob Cornelissen, managing director bij Kwaliteitscentrum VPGI, bezweert dat het een kwestie van tijd en geduld is, totdat alle huidige kwaliteitscertificaten gebundeld zijn in één MVO-certificaat. ‘MVO is een ontwikkeling van deze era en één waarin we moeten meegaan’, benadrukt de karakteristieke leider van hét adviesbureau voor de Grafische Industrie. ‘ISO en aanverwanten zijn op de keper beschouwd een opmaat naar verantwoord ondernemen. Zij richten zich op dezelfde doelen: het elimineren van verspilling en overtolligheden. Bij maatschappelijk verantwoord ondernemen zet een bedrijf de logische stap naar duurzaamheid. Men richt zich op nieuwe marktkansen, groei en innovatie met winst, de onderneming, de mens, de maatschappij en het milieu. MVO is noodzaak. We leven op één aarde met steeds meer mensen die steeds meer grondstoffen nodig hebben. Een toenemend aantal grondstoffen wordt schaars. MVO biedt oplossingen. Nu en in de toekomst.’

Door Peter Nilwik


Rob Cornelissen wil graag een lans breken voor duurzaam ondernemen. ‘Momenteel werken we aan een praktisch traject naar maatschappelijk verantwoord ondernemen’, legt Cornelissen uit. ‘Eigenlijk zie ik het niet anders dan een uitbreiding van ISO 9001 voor kwaliteit, ISO 14001 voor milieu en OHSAS 18001 voor Arbo. Wij noemen dat cluster een KAM-systeem: kwaliteit, arbeid en milieu in een totaalplaatje. MVO is hetzelfde met toegevoegde waarde: uitbreiding naar de externe kant van de organisatie, naar de omgeving, de stakeholders, noem maar op. Overigens is er wel een MVO-richtlijn, ISO 26000, maar een officiële certificatienorm is er nog niet. Die zie ik voorlopig ook niet landen, want een internationale uniformering lijkt me enorm complex.’

MVO-Toolkit
‘Sinds kort hebben we de beschikking over een MVO-Toolkit. Die is opgezet door een voormalig medewerker van de VPGI, Jeroen van der Veur, nu zelfstandig werkend als Dutch-Crossing. De toolkit is een softwareprogramma, dat bedrijven stapsgewijs naar een MVO-systeem voert. De procedures, de eisen en de benodigde acties zijn erin opgenomen. Binnenkort gaan we de applicatie in een proefproject met bestaande klanten testen.’

Volgens Cornelissen wordt het hoog tijd, dat bedrijven — ook de grafische — gaan inzien wat de voordelen van MVO kunnen zijn. Op dit ogenblik lijkt het onderwerp voor een aantal organisaties een leuk ‘hebbedingetje’ voor de klant of voor commerciële uitingen.
‘Het is echter een cruciale voorwaarde om te overleven. Het is zo jammer dat iedereen weet, dat de filosofie geld kost en dat vrijwel niemand beseft wat het oplevert. De geschiedenis lijkt parallel te lopen aan die van de kwaliteitszorg: aanvankelijk was het een gouden randje voor het imago, later bleek het een serieuze stap naar zero defects’, verwijst Cornelissen naar de historische denkomslag in de ISO-certificeringen.
‘Een tweede obstakel is de economische crisis: bedrijven bedenken zich liever tweemaal voordat ze investeren. Dankzij de twee pilots met de MVO-Toolkit gaan we straks de benefits van MVO concreet aantonen. Ze worden uitgevoerd bij Beurtvaartadres in Nootdorp en Drukkerij Rutgers in Leiderdorp’.

‘Op dit moment zijn vooral kleinere, in hun omgeving verankerde bedrijven de actieve voorbeelden van maatschappelijk ondernemen. Kijk bijvoorbeeld naar de Limburgse Gulpener Bierbrouwerij, die is ongemerkt een van de koplopers in Nederland. Je merkt dat de leiding van de brouwerij zeer geëngageerd is en die betrokkenheid uitstekend kan overbrengen naar de werknemers. De persoonlijke missie van de top slaat aan en dat zie ik bij een grote, vaak anonieme organisatie niet zo snel gebeuren’, uit Cornelissen zijn bedenkingen tegen de ontwikkelingen naar grootschaligheid. ‘Grootschaligheid gaat dezelfde weg als de dinosaurus, die óók groot was. Log, inefficiënt en alleen als een mammoettanker te besturen. De grenzen komen keihard in zicht.’

Het ‘nieuwe’ ISO
Het kwaliteitscentrum VPGI (Vereniging Productbewaking Grafische Industrie) in Amstelveen bestaat uit drie onderdelen: de Vereniging VPGI, het VPGI Kwaliteitscentrum en het onafhankelijke Certificatiebureau VPGI-Certificaat. Rob Cornelissen heeft al vijftien jaar de leiding over de vereniging en de BV. In zijn tijd als kwaliteitsman zag hij de ISO-aanpak kantelen van een broedplaats voor bureaucraten naar een kwaliteitssysteem voor efficiënte en doelmatige bedrijfsvoering. ‘De begintijd van ISO kun je vergelijken met de beweging rond verantwoord ondernemen in deze tijd. Aanvankelijk was ISO niet veel meer dan het documenteren van processen. Een arbeidsintensieve en geldverslindende methode. Met ISO 9001:2000 verschoof de prioriteit van borging naar verbetering. De nieuwe norm was een ‘gebruiksaanwijzing’ voor het inrichten van een kwaliteitssysteem, maar dit keer met de mogelijkheid om de ordening aan te passen aan de eigen, individuele situatie. Het uitgangspunt is nu continue verbetering, maar hoe je dat proces inricht, dat mag je zelf weten. We focussen eindelijk op de resultaten en niet meer op de wijze waarop’, zegt de man die wars is van elke bureaucratie. ‘Als je de huidige ISO-normen goed toepast, verbeter je niet alleen je performance, je ziet tegelijkertijd hoeveel je kwaliteitssysteem je oplevert. ISO is efficiënt en praktisch geworden. Er hoeven nog slechts zes basisprocessen te worden beschreven en de rest kan vanaf de werkvloer worden aangevuld. Het doel is voortdurend excelleren. Die kant kun je met MVO ook uit.’

VPGI bouwt kwaliteitsmanagementsys¬temen om die zes procedures. Zij zijn certificeerder voor de grafische industrie en bieden een compleet pakket: ISO 9001 voor kwaliteit, ISO 14001 voor milieu en OHSAS 18001 voor arbo. Door drie systemen te integreren tot één KAM-systeem, voorkomen bedrijven dubbel werk. Ze kunnen met één audit af in plaats van drie. Daarnaast helpt VPGI ook bij het opzetten van het aan populariteit winnende ISO 27001 voor IT-security.

Security printing CWA
De Vereniging VPGI ziet dit jaar het ledental weer toenemen. ‘Klanten vragen om meer zekerheid, ze willen een aantoonbaar bewijs van kwaliteit’, benadrukt Cornelissen. ‘Hetzelfde geldt voor het belang van geaccrediteerde certificaten. Iedereen mag met certificaten aan de slag, maar niet ieder bureau is erkend door de Raad van de Accreditatie. VPGI-Certificaat wordt jaarlijks door de Raad geaudit en kan dus garanderen dat elk certificaat erkend is.’

VPGI is nationaal en internationaal een belangrijke speler binnen het kleine, maar o zo belangrijke marktsegment van security printers. Security printers drukken fraudegevoelige producten als paspoorten, bankbiljetten en postzegels; er gelden hier heel andere normen dan in een doorsnee drukkerij.
‘In 2001 kwam er vanuit de security printing industry de vraag naar aparte certificering. Geen eenvoudige klus, want je begeeft je in de uiterst innovatieve en technologisch ingewikkelde topklasse van de grafische industrie’, kijkt Cornelissen terug. ‘In Nederland opereert slechts een handjevol bedrijven op dit niveau.’

VPGI verzamelde samen met Intergraf (een internationale, overkoepelende organisatie van werkgeversorganisaties in de grafische industrie) alle partijen in één overleg en ging met de drukkers, klanten en toeleveranciers aan de slag om een systeem voor certificering te ontwikkelen. Dit initiatief resulteerde in een CEN Workshop Agreement (CWA). De CWA kreeg het nummer 14641:2003 mee. Deze certificatie wordt inmiddels geaccepteerd door een groot aantal overheden, banken en andere grote klanten in allerlei landen. CEN (Comité Européen de Normalisation) is overigens de Europese tegenhanger van de Nederlandse NEN. Rob Cornelissen verwacht dat de CWA 14641 eind volgend jaar wordt omgezet naar ISO 14298.

Intussen heeft VPGI een mondiale reputatie op het gebied van beveiligd drukwerk. De mensen van de VPGI reizen de hele wereld af voor advies, implementatie en certificering. West Europa is het grootste afzetgebied, maar het Verre Oosten wordt een steeds belangrijkere klant. In Amerika krijgt het bedrijf echter moeilijk een poot aan de grond.
‘De Verenigde Staten hebben een eigen norm, die niet gericht is op de grafische industrie. Amerikaanse certificeringen zijn bovendien te vergelijken met een checklist en daarom moeilijk te auditen. Wij gebruiken een samenhangend geheel van regels en procedures, waardoor een organisatie te allen tijde te controleren is’, stelt Cornelissen, die niet echt kan juichen over het Amerikaanse systeem. ‘Daar komt bij, dat gecertificeerde bedrijven meebepalen over de vraag wie als volgende aan de beurt is. Dus als je concurrent ook aan de bak wil, stem je hem gewoon af. Dat is de hoofdreden waarom in de States de afgelopen jaren slechts een handjevol bedrijven gecertificeerd is.’

Op weg naar wereldwijd MVO
Cornelissen droomt ervan om maatschappelijk ondernemen wereldwijd te promoten. Op zich hoeft dat geen ‘wishful thinking’ te zijn, want door de groeiende internationale klantenkring kan VPGI haar boodschap breed uitdragen. ‘We worden serieus genomen. VPGI staat gelijk aan vijftig jaar ervaring die van auditor op auditor is overgedragen. Onze mensen weten waarover ze praten en die kennis is inmiddels uitgebreid naar MVO’, betoogt Cornelissen. ‘Veel ondernemingen zijn geïnteresseerd in het onderwerp. Men wil graag bijdragen en snapt tegelijkertijd, dat de samenleving het steeds meer verwacht. Maar waar ligt de grens tussen daadwerkelijk maatschappelijk ondernemen en een gedragscode gebruiken om als onderneming de grenzen van je verantwoordelijkheden aan te geven? Wat is überhaupt goed maatschappelijk verantwoord ondernemerschap? Dat zijn de vragen die we kunnen en willen beantwoorden.’

Over VPGI
De Vereniging VPGI stimuleert de zorg voor kwaliteit en milieu. De club organiseert ook ledenactiviteiten als seminars, lezingen en workshops. Verder geeft de vereniging een nieuwsbrief uit waarin zowel de eigen activiteiten als ontwikkelingen in kwaliteitszorg voor het voetlicht worden gebracht. De vereniging noemt zichzelf ‘een inspirerend ontmoetingspunt voor ondernemers en managers die kwaliteitszorg hoog in het vaandel hebben’. De wortels van de vereniging liggen in de Grafimedia en Communicatiebranche.
VPGI Kwaliteitscentrum verzorgt trainingen en onderhoudsactiviteiten en adviseert grafische bedrijven bij het inrichten van bedrijfsprocessen voor certificatie. Certificeringen zijn in feite procesbeschrijvingen, vervat in systemen die bedrijfsvoering moeten organiseren op een hoog en consequent kwaliteitsniveau.
De certificatie-instelling VPGI-Certificaat beoordeelt en certificeert bedrijven vanuit een volstrekt onafhankelijke positie binnen de werkgebieden pulp, papier en papierwaren, recycling, uitgeverijen, drukkerijen, groothandel en overige Grafimedia bedrijven en zakelijke dienstverlening. De certificatie-instelling verstrekt certificaten op basis van de internationale normen ISO 9001:2008 (kwaliteitssysteem), ISO 14001:2004 (milieuzorgsysteem) en OHSAS 18001:2007 (arbomanagementsysteem). Daarnaast certificeert VPGI-Certificaat bedrijven ook op basis van normen die in eigen beheer zijn ontwikkeld zoals EQM 9000:2008 (Eco Quality Management).
Een bijzonder onderdeel van VPGI-Certificaat is gericht op CWA 14641:2009 voor security printing, waarvoor wereldwijd bedrijven worden gecertificeerd.