Column Paul van Scherpenseel

Veranderkracht


Veranderen zit niet enkel in het begrijpen van wat anders moet, maar vooral in het anders doen. Dat weet iedereen. Ook weet iedereen dat tussen begrijpen en doen nog een wereld van verschil zit. Toch zie je dat bijna alle organisaties veranderingen vooral ‘met het hoofd’ voor elkaar proberen te krijgen. Dan is iedere verandering een hele uitdaging en een aanslag op je uithoudingsvermogen. De veranderkracht van de organisatie wordt er alleen maar minder door.

 

Het ontwikkelen van veranderkracht zit ‘m in iets verrassend eenvoudigs: zet je managersbril af en kijk eens door de bril van de medewerker. Als je dat doet, dan zul je inzien dat je met eenvoudige interventies al heel snel de nadruk kunt leggen op anders doen. Ook zul je dan merken dat het overgrote deel van de medewerkers geen aansporing nodig heeft om mee te gaan met een verandering, als ze maar weten hoe ze kunnen omgaan met dilemma’s in het werk. Bied die duidelijkheid dan ook.

En houd het eenvoudig! Ter illustratie, gemeenten willen nadrukkelijker meedenken met inwoners en bedrijven om hun bouwplannen mogelijk te maken. Gemeentemedewerkers vinden dat een waardevol initiatief, maar ze zoeken houvast voor hoe ze dat kunnen doen zonder dat er op termijn onwenselijke situaties ontstaan. Steun aan de formele processen hebben ze niet, want deze zijn immers een vertaling van de regelgeving.

Een gemeente heeft een uiterst eenvoudige en effectieve aanpak bedacht die medewerkers houvast biedt. Door terug te gaan naar de kern en zich af te vragen HOE medewerkers veilig kunnen meedenken met initiatiefnemers van bouwplannen, kwam ze erachter dat ze die veiligheid kan bieden via drie kritische vragen. Medewerkers dienen zich deze vragen altijd te stellen bij het beoordelen van bouwplannen. Als ze deze vragen positief kunnen beantwoorden, dan mogen ze handelen naar wat nodig is om een inwoner of bedrijf te helpen. Deze vragen waren in een paar dagen opgezet en medewerkers konden er direct mee aan de slag!

Natuurlijk vinden veel medewerkers het spannend om procedures los te laten en werkelijk mee te denken, maar omdat deze kritische vragen formeel zijn vastgelegd, voelt het veilig voor hen om dat toch te doen. Met een medewerkersbril op komt de aandacht automatisch te liggen op de omgang met dilemma’s in het werk. Hiermee raak je de kern waar medewerkers mee worstelen. Met een managersbril op krijg je daar vaak onvoldoende of geen zicht op, omdat de focus dan sterk gericht is op het systeem van processen.

Zet dus een medewerkersbril op! Dan kom je direct tot de kern van een verandering. Ook kun je dan snel beproeven wat werkt en wat niet werkt. Dat geeft iedereen kracht, veranderkracht.

 

Paul van Scherpenseel
is zelfstandig onderzoeker. Meer over zijn leider- schapsonderzoek en over artikelen, columns en cases zie www.slimVerbeteren.nl.