Nieuws

Paape pleit voor betere regels voor transparante bedrijfsvoering

Regelgeving die financiële schandalen en crises moet tegengaan, zoals de Sarbanes Oxley-wet (SOX), is te overhaast ingevoerd en lijkt vooral te zijn ontstaan vanuit symboolpolitiek. Daarnaast lijken de tegenwoordig verplichte 'in control'-verklaringen vooralsnog weinig meer dan gebakken lucht. Het is echter noodzakelijk dat bedrijven worden gedwongen transparanter te zijn over hun risico- en beheersingssystemen. Dat stelde prof.dr. Leen Paape RA RO CIA, hoogleraar Bestuurlijke Informatieverzorging aan de Nyenrode Business Universiteit, in zijn inaugurele rede ‘In Control-verklaringen: Gebakken lucht of een te koesteren fenomeen?’. Ondanks steeds stringentere regelgeving lijken financiële schandalen en crises zich met een steeds grotere frequentie voor te doen, stelt hij. Nadat zo'n vijf jaar geleden Enron, WorldCom, Ahold, Parmalat en dergelijke wereldwijd een stevige deuk in het vertrouwen in bedrijven veroorzaakten, zorgen op dit moment bedrijven als UBS, Bear Stearns, Citigroup, Société Générale, Siemens en de vastgoedsector in Nederland voor een diepe vertrouwenscrisis. Ondanks dat beursgenoteerde bedrijven wordt gevraagd publiekelijk aan te geven dat zij 'in control' zijn, lijken zij daarvoor in hun verklaringen geen garantie te bieden. De vraag is volgens Paape dan ook of die verklaringen slechts gebakken lucht zijn of dat er toch enig heil te verwachten is. Paape is van mening dat regelgeving zoals de Sarbanes Oxley-wet te overhaast is ingevoerd en vooral lijkt te zijn ontstaan vanuit symboolpolitiek. Om 'in control' te zijn, moet het Management Control Systeem (MCS) de organisatie in staat stellen tijdig te constateren dat risicotolerantiegrenzen worden overschreden om vervolgens corrigerend op te treden. De risicotolerantie wordt echter niet of nauwelijks benoemd en risico's worden veelal niet gekwantificeerd. Ook ontbreekt het aan een goed normatief kader om vast te stellen of het MCS adequaat is. Daardoor is het volgens Paape moeilijk te beoordelen of een organisatie 'in' of 'out of' control is en kan een 'in control'-verklaring weinig meer zijn dan gebakken lucht. Volgens Paape heeft het bedrijfsleven niet laten zien zelfreinigend te kunnen optreden. Daarom is volgens hem nadere regelgeving op zijn plaats, die bedrijven aanspoort voortdurend te werken aan hun bedrijfsvoering en daarover transparant te zijn. Ook vindt Paape dat variabele beloningen hebben geleid tot excessieve risico's, die bijdroegen aan de huidige financiële crisis. Die risico's kunnen worden ingedamd door het aan banden leggen van de totale beloningsniveaus en van de verhouding tussen het vaste en variabele beloningsdeel. Transparantie over beloningen is volgens Paape ongewenst, omdat het leidt tot loonstijging. Stringenter toezicht door remuneratiecommissies is echter wel nodig.