Nieuws

Fundamentele verbeterslag mogelijk bij gemeenten

Gemeenten kunnen op het gebied van participatie door burgers en bedrijven en transparantie een fundamentele verbeterslag maken. Daarvoor is het nodig dat alle gemeentelijke processen over de volle breedte worden bekeken.
Dat stelt Gemma Post van adviesbureau Berenschot in het boek 'De dienende gemeente' dat zij samen met Jan Blank schreef. Hierin komen ook voorzitter Wientjes van VNO NCW, de burgemeesters Jorritsma (Almere) en De Graaf (Nijmegen) en voormalig burgemeester Deetman (Den Haag) aan het woord.
De bejegening door gemeenten van burgers en ondernemingen is volgens Gemma Post wezenlijk verbeterd. Maar vaak gaat het primair om de 'voorkant' van gemeenten. Die omvat slechts een beperkt aantal gemeentelijke processen, diensten en producten zoals burgerzaken. Om van een werkelijk dienende gemeente te kunnen spreken, is een ruimere dienstverlening nodig. Die dekt alle gemeentelijke processen volledig af. Gemma Post en Jan Blank stellen mede op basis van een verkenning bij gemeenten vast dat de dienstverlening vaak gefragmenteerd is en dat gemeentelijke afdelingen nog te beperkt samenwerken.
Burgemeester Annemarie Jorritsma van Almere stelt in het boek onder meer dat burgers eigenlijk geen klanten van gemeenten zijn omdat de keuzevrijheid ontbreekt. De burger is gedwongen afhankelijk van de overheid. Daarom moet die overheid volgens Jorritsma 'nog veel meer dan een commerciële dienstverlener haar best doen dienend te zijn.'
Voorzitter Bernard Wientjes van VNO-NCW is het daar mee eens: ‘Gemeenten hebben geen concurrentie, dat is het probleem. Bij gemeenten is het blijkbaar bijzonder om naar je klanten te luisteren, terwijl dat vanzelfsprekend zou moeten zijn.’
Burgemeester Thom de Graaf van Nijmegen vindt dat er in de laatste vijf jaar 'ongelooflijk veel' is gebeurd: ‘En dat is door de gemeenten zelf gedaan. Met vallen en opstaan, met hulp van de VNG en met hulp van externe bureaus hebben ze enorme slagen gemaakt.’
Toch blijft er volgens hem nog genoeg te verbeteren.
‘De gemeente zal zich in toenemende mate realiseren dat ze misschien de regisseur van de stad is, maar geen spelmaker. Soms kan ze het spel verdelen, maar anderen bepalen voor een groot gedeelte de stad. En daarom moeten die anderen ook meegenomen worden in de planvorming’, aldus De Graaf.
In 'De dienende gemeente' wordt in tien gouden regels geschetst hoe de gemeenteraad, het college en ambtenaren de complexiteit van het reilen en zeilen van een gemeente inzichtelijk kunnen maken. Ook wordt beschreven welke actieve rol burgers en ondernemingen kunnen spelen bij het ondersteunen van hun gemeente.