Nieuws

Afname totale overheidsuitgaven aan R&D

De overheid gaat de komende jaren haar uitgaven aan Research en Development beperken. In een nieuw totaaloverzicht, gebaseerd op de begrotingen van de ministeries, gaan de totale uitgaven van het Rijk voor onderzoek naar verwachting van 4,8 miljard euro in 2009 naar ruim 4,3 miljard euro in 2015. Wel wordt dit deels gecompenseerd door belastingmaatregelen voor bedrijven. Dat blijkt uit het overzicht Totale Onderzoek Financiering 2009 - 2015 (kortweg TOF-overzicht) van het Rathenau Instituut.

De belangrijkste conclusie uit het TOF-overzicht is dat de directe overheidsuitgaven aan R&D de komende jaren afnemen, zowel absoluut als relatief (in procenten van het BBP). Daar staat tegenover dat de indirecte bijdrage toeneemt. Dit gebeurt vooral via fiscale maatregelen, zoals de regeling afdrachtvermindering speur- en ontwikkelingswerk (WBSO). De omvang van de indirecte overheidsuitgaven (10,5 procent) op het totaal aan overheidsuitgaven is in Nederland, in vergelijking met andere landen, omvangrijk.

Uit het TOF-overzicht blijkt verder dat het Regeerakkoord grote gevolgen heeft voor het ministerie van EL&I. Op langere termijn (vanaf 2015) is sprake van bijna een halvering van de R&D-uitgaven op de EZ-artikelen van dit ministerie. Het artikel ‘een sterk innovatievermogen’, levert het grootste deel (zo'n 80 procent) van het totaal aan bezuinigingen. Het betreft hier de uitgaven voor verschillende instituten in de kennisinfrastructuur en diverse innovatieprogramma's. In 2015 komt daarnaast 16 procent van de totale bezuiniging op de EZ-artikelen terecht bij de R&D-uitgaven op het gebied van energie.

Het TOF-overzicht gaat verder in op de WBSO en op de gevolgen van de herberekening van de onderzoeksuitgaven in de sector hoger onderwijs die het CBS in 2010 en 2011 heeft uitgevoerd. De directe overheidsfinanciering van onderzoek in de hoger onderwijssector (universiteiten, hogescholen en universitaire medische centra) is opnieuw berekend en komt hoger uit dan de berekeningen in het verleden lieten zien.