Rek_in_arbeidsmarkt_nog_groot-_honderdduizenden_mensen_kunnen_toetreden_of_langer_werken.jpg
Nieuws

Rek in arbeidsmarkt nog groot: honderdduizenden mensen kunnen toetreden of langer werken

Ondanks de ervaren krapte op de arbeidsmarkt zit er nog flinke rek in de Nederlandse arbeidsmarkt. Volgens een schatting van het ING Economisch Bureau kunnen nog zo’n 200.000 mensen toetreden tot de arbeidsmarkt en kunnen ruim 300.000 werkenden een langere werkweek maken. Dit blijkt uit het halfjaarlijkse Dutch Economy Chart Book van het ING Economisch Bureau.


Daaruit blijkt ook dat de winstgevendheid van bedrijven stagneert, betaalrekeningen van consumenten ruimte bieden voor meer bestedingen en dat de huizenprijsstijging dit keer niet kredietgedreven is. De analyse laat zien dat er een solide binnenlandse basis ligt onder de groei in Nederland.

 

Drie bronnen om dorst van bedrijven naar personeel te lessen

Het aandeel bedrijven dat een tekort aan geschikt personeel ervaart, stijgt snel en staat inmiddels op een kwart. Dit roept de vraag op hoe gemakkelijk Nederland de hoge groeiverwachtingen van boven de 2% kan waarmaken. Is er wel voldoende aanbod op de arbeidsmarkt? De eerste bron is de werkloze beroepsbevolking, maar die kan slechts voor een klein deel in het personeelstekort voorzien. Wanneer het aandeel werklozen in de totale beroepsgeschikte bevolking daalt naar het laagste niveau van de vorige periode van hoogconjunctuur, levert dit slechts 22.000 extra arbeidskrachten op (ten opzichte van het tweede kwartaal van 2018).

 

Echter, de werkloosheid kan deze keer lager uitkomen dan in 2008. De matching op de arbeidsmarkt verbetert door ontwikkelingen als platformisering. Een voorbeeld van een platform dat vraag en aanbod beter op elkaar laat aansluiten is Temper, dat opdrachtgevers en werkzoekenden in de horeca online bij elkaar brengt en daar kwaliteitsbeoordelingen aan toevoegt.

grafiek_1_-_Rek_in_arbeidsmarkt_nog_groot_-_honderdduizenden_mensen_kunnen_toetreden_of_langer_werken.png

 

De tweede bron is de toetreding van mensen die nu buiten de arbeidsmarkt staan, waardoor het potentieel voor de arbeidsmarkt groter is dan de werkloosheidscijfers suggereren. Zo is er een stijgende trend in de bereidheid van vrouwen om een baan te zoeken: de huidige generatie vrouwen kiest vaker voor een carrière dan de vorige. Daarnaast is de arbeidsdeelname van mannen nog niet volledig hersteld van de crisis. Als het aandeel mannen dat zich aanbiedt op de arbeidsmarkt weer naar 77% gaat, zoals kort voor de crisis, en het aandeel van vrouwen evenveel stijgt, naar bijna 68%, zou het extra arbeidspotentieel zo’n 219.000 personen bedragen.

grafiek_2_-Rek_in_arbeidsmarkt_nog_groot_-_honderdduizenden_mensen_kunnen_toetreden_of_langer_werken.png

 

De derde bron van arbeidspotentieel is het reservoir van 400.000 werkenden die meer uren willen werken. Op basis van cijfers uit het verleden zou het moeten lukken om hiervan zo’n 308.000 werkenden die uren ook te bieden.

 

'De verborgen ruimte op de arbeidsmarkt biedt ruimte voor langduriger economische groei. Wel zullen bedrijven creatiever moeten zijn om dit potentieel aan te spreken, deze mensen zitten niet in de kaartenbak van het UWV', stelt Marcel Klok, macro-econoom bij ING. 'Voor moeilijk vervulbare vacatures, zoals in de ICT, komen deze mensen vaak niet in aanmerking. Daarvoor is juist een inhaalslag in scholing, roulatie en promoties op de arbeidsmarkt nodig.'

 

Drie andere opvallende ontwikkelingen in de Nederlandse economie:

1. Winstgevendheid stagneert

grfiek_3_-_Rek_in_arbeidsmarkt_nog_groot_-_honderdduizenden_mensen_kunnen_toetreden_of_langer_werken.png

 

Hoewel de (bruto)winst van niet-financiële bedrijven gemeten in euro’s op recordhoogte ligt, verandert dit als de winst wordt gerelateerd aan de omvang van de economie. Dan blijkt dat het bruto exploitatieverschot als percentage van de bruto toegevoegde waarde weliswaar hoger ligt dan tijdens de crisis, maar nog niet terug is op het niveau van 2006-2008. De laatste tijd stagneert de winstgevendheid van niet-financiële bedrijven.

 

2. Betaalrekening biedt ruimte voor consumptiegroei

Grafiek_4_-_Rek_in_arbeidsmarkt_nog_groot_-_honderdduizenden_mensen_kunnen_toetreden_of_langer_werken.png

 

Het bedrag op betaalrekeningen van huishoudens staat op recordhoogte. Hogere betaaltegoeden gaan vaak samen met hogere detailhandelsverkopen. Dit is dan ook een indicatie dat de consumptie van huishoudens de komende tijd nog stevig zal doorstijgen.

 

3. Huizenprijsstijging nu niet kredietgedreven

Grafiek_5_-_Rek_in_arbeidsmarkt_nog_groot_-_honderdduizenden_mensen_kunnen_toetreden_of_langer_werken.png

 

De huizenprijzen stijgen sterk. In tegenstelling tot de vorige periode van huizenprijsstijging gaat dit nu in veel mindere mate gepaard met een stijging van de hypotheekschuld.

 

Conclusie

'Het Dutch Economy Chart Book schetst een solide binnenlandse basis onder de groei van de Nederlandse economie', aldus Marcel Klok, macro-econoom bij ING. 'Wij ramen voor dit en volgend jaar dan ook stevige economische groei, die net als in 2017 breed gedragen wordt door nagenoeg alle sectoren. Het moge duidelijk zijn dat er voor 2019 buiten Nederland wel risico’s op de loer liggen. Zo kunnen een harde Brexit, een crisis in Italië en de handelsoorlog onze economie gaan raken.'

 

Download het volledige Dutch Economy Chart Book – Q4-2018 (pdf).